Kop1(40K) Opb1(35K) Opb2(42K)

Producten

Formulieren

Contact

Bestellen

Home


De opbouw van Europa

In de nasleep van WOII is de Europese kaart opgedeeld in invloedssferen. Om te overleven is Europese samenwerking vereist in plaats van Europese rivaliteit. Het Marshallplan vormt de eerste aanzet van het bundelen van de Europese krachten, gevolgd door de oprichting van de organisatie voor Europese economische samenwerking, en de Europese betalingsunie. Op het Europees Congres van Den Haag zet de Europese beweging, bestaande uit intergouvernementalisten, federalisten en functionalisten, de eerste stappen naar Europese eenwording, met bepaling van de Europese doelstellingen, en door vaststelling van politieke haalbaarheid en bewustzijnsvorming onder Europeanen. Via geleidelijke economische integratie, in navolging van het Benelux-model, moet de basis gelegd worden voor politieke en militaire samenwerking in Europa. Europese eenwording vormt de oplossing tegen oorlog, tegen economische crisis en totalitaire ideologieën, voor economisch herstel, voor integratie van nationale industrieën en modernisering van Europese productiemethoden, en ondersteunt via vrede en welvaart het democratisch staatsbestel.

Europese integratie

De economische integratie in Europa verloopt via de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal (EGKS) naar de opbouw van een Europese Economische Gemeenschap. De geleidelijke eenwording van de Europese economieën vindt plaats door de vorming van een gemeenschappelijke markt in een douane-unie met een gemeenschappelijk buitentarief. De Raad coördineert het economisch beleid. Het vrije verkeer zorgt voor een spectaculaire toename van de intracommunautaire handel en welvaart in de deelnemende landen. De gelijkschakeling van de economische en monetaire politiek leidt in de EG tot monetaire koersaanpassingen en tot een gefaseerde ontwikkeling naar een Economische en Monetaire Unie. Op het gebied van kernenergie komt het Euratom-verdrag tot stand. De politieke integratie in Europa krijgt gestalte door de Frans-Duitse verzoening, politieke consultaties en het Frans-Duitse Vriendschapsverdrag. Plannen voor een supranationale Europese Defensie Gemeenschap (EDG) en een Europese Politieke Gemeenschap (EPG) komen niet van de grond. De Europese Gemeenschappen voorzien in mogelijkheden voor toetreding of associatie. Een Brits toetredingsverzoek wordt echter door een Frans veto afgewezen.
Wederzijds vertrouwen vormt een voorwaarde voor uitbreiding van Europese samenwerking door overdracht van nationale soevereiniteit. Na de sectorale integratie in het supranationale EGKS komt een gemeenschappelijke markt tot stand, met een handels- en transportbeleid en ruimte voor nieuwe initiatieven. Het Mansholtplan zorgt voor de integratie van de Europese landbouw. Het plan Petsche leidt tot de oprichting van de Europese Investeringsbank. Het EEG-verdrag kenmerkt zich door institutioneel dualisme tussen een supranationale (Commissie, Hof) en intergouvernementele (Raad, Coreper) organisatievorm. De EG bezit rechtspersoonlijkheid en contactuele aansprakelijkheid en heeft de ruimste handelingsbevoegdheid. Aan de Commissie wordt het initiatiefrecht toegekend. Het Parlement bestaat uit afgevaardigden van de nationale parlementen. Het Fusieverdrag voegt de instellingen van drie Europese Gemeenschappen samen. De in de verdragen voorziene versterking van de controlebevoegdheden van het Europees Parlement, met de vervanging van unanimiteit door gekwalificeerde meerderheidsbesluiten, en de vaststelling van een Europese begroting uit eigen middelen, leidt tot een heroriëntatie in het Europese integratieproces. Franse weerstand tegen deze machtsoverdracht uit zich in voor overleg terugroepen van de permanente Franse vertegenwoordiger en het voeren van een lege-stoel-politiek. Het resulteert in het compromis van Luxemburg, dat voorziet in de handhaving van het vetorecht wegens nationale vitale belangen. Het versterkt de intergouvernementele dimensie in Europa, zorgt voor het nastreven van oplossingen die voor iedereen aanvaardbaar zijn, en leidt tot de opkomst van nationalisme in Europa. De minimale compromisbereidheid staat een dynamische besluitvorming in de weg en zet de Europese Geest zwaar onder druk.

Een nieuwe start

De machtsfactor leidt tot wegvloeiend politiek elan en zorgt voor een institutionele crisis. Het is een tijd van vallen en opstaan. Op economisch vlak komt de Europese douane-unie tot stand. Het plan Werner voor een Economische en Monetaire Unie, dat voorziet in de gelijkschakeling van de economische politiek, volledige inwisselbaarheid van Europese munten, vaste wisselkoersen, harmonisatie van monetaire betrekkingen, is voor de Franse Regering wegens de soevereiniteitsoverdracht onaanvaardbaar. Het loslaten van de goudstandaard door de Verenigde Staten betekent het einde van het monetaire systeem van Bretton Woods. Het zorgt in de Gemeenschap voor economische en monetaire samenwerking, invoering van een mechanisme voor financiële steunverlening op de middellange termijn en de oprichting van een Europees Fonds voor Monetaire Samenwerking. Het monetaire slang-mechanisme vernauwt fluctuatiemarges van Europese wisselkoersen. De Parijse Top uit 1972 betekent het einde van de politieke blokkade in de EG. De vastgestelde doelstellingen in de Europese Politieke Samenwerking bestaan uit het kweken van wederzijds begrip, het versterken van onderlinge solidariteit, het op elkaar afstemmen van gedragslijnen, en uit gemeenschappelijk optreden.
Op het institutionele vlak komt de EG met een actieplan voor voltooiing, verdieping en uitbreiding. Het aantal Commissieleden wordt teruggebracht tot 9. Het Europees Parlement krijgt vetorecht bij de vernieuwing van de Europese Commissie en bij het afsluiten van associatieakkoorden. Er komen uniforme data voor Raadsvergaderingen. De werkterreinen van het Europees beleid worden uitgebreid met actieprogramma's voor sociaal beleid en voor milieubescherming, Research en technologie, regionaal- en industriebeleid. Van Commissievoorstellen afwijkende Raadsbesluiten moeten opnieuw aan het Europees Parlement ter goedkeuring worden voorgelegd. Het voortzetten van onderhandelingen, zonder tot stemming over te gaan, door de Raad bij afwijking van Commissievoorstellen, leidt tot grote vertraging in Europese besluitvorming. De weerstand tegen overdracht van nationale bevoegdheden zorgt voor de uitholling van de democratische controle op Europees niveau. De reactie op het democratisch gat in de EG is een Nederlands memorandum over institutionele versterking van de EG. Financiering van de communautaire uitgaven vindt plaats met eigen middelen door 1% belasting op de toegevoegde waarde en door heffing van douanerechten. In deze periode wordt de Europese Gemeenschap uitgebreid met het Verenigd Koninkrijk, Ierland en Denemarken.

Eurosclerose

De periode vanaf 1973 tot 1982 is een tijdperk van moeizame Europese opbouw. Stagnerende Europese besluitvorming, het verdwijnen van verzet tegen intergouvernementele besluitvorming, achteruitgang in de harmonisatie van economisch en monetair beleid versterken het Europese desintegratieproces. In de lidstaten is er sprake van ontvluchting door het zoeken naar nationale oplossingen voor mondiale problemen en van een tendens naar een Europa à la carte.
Op het politieke vlak volgt een verklaring over Europese identiteit. De Commissie wordt bij de Europese politieke samenwerking betrokken. Het aangenomen rapport Tindemans voorziet in versnelde eenwording van buitenlandse politiek door met één stem spreken, en door gemeenschappelijke grondslagen en concepties. De EG ondersteunt het beschermen van de parlementaire democratie, de suprematie van het recht, de sociale rechtvaardigheid en de eerbiediging van mensenrechten. Zij onderschrijft de afschaffing van de doodstraf. Zij roept op tot uitvoering van resoluties van de Veiligheidsraad, veroordeelt gebiedsverwerving door macht als ontoelaatbaar, werkt aan spanningsvermijding en spanningsvermindering, roept op tot respect voor de soevereiniteit, territoriale integriteit en onafhankelijkheid van elke lidstaat. In het Midden-Oostenbeleid onderstreept de EG het recht om in vrede te leven binnen veilige en erkende grenzen, en erkent zij de legitieme rechten van Palestijnen op zelfbeschikking. In de Oost-West relaties ondertekent de EG in Helsinki de Slotakte van de Conferentie van veiligheid en samenwerking in Europa. Zij ondersteunt de VN in haar rol als conflictoplosser, aanpakker van globale problemen en controleur van ontwapening. Zij handhaaft de sancties tegen Zuid-Afrika en Rhodesië in haar strijd tegen rassendiscriminatie. Zij werkt samen met de Contadora Group in Midden-Amerika voor het versterken van de onderlinge relaties, en met de ASEAN bij conflictoplossing in Azië.
Op economisch gebied wordt het Europees Monetair Stelsel (EMS) opgericht, een Europese rekeneenheid ingevoerd, het beleid gericht op monetaire stabiliteit door monetaire bijstand, en de economische integratie bevorderd. In het Europese beleid tegen inflatie en werkloosheid worden de middelen van de Europese Investeringsbank en de struktuurfondsen ingezet, de convergentie in het economisch beleid versterkt en de internationale handel uitgebreid. De institutionele ontwikkelingen bestaan uit een gemeenschappelijk energie- en onderzoeksbeleid, regionaal en sociaal beleid, justitiële samenwerking, en beleid ten aanzien van derde landen. De Europese Raad wordt het voornaamste orgaan van besluitvorming. De rol van het Europees Parlement wordt versterkt door de eerste rechtstreekse verkiezingen, de invoering van de overlegprocedure in begrotingswetgeving. De Europese Rekenkamer wordt opgericht. Door de Griekse toetreding komt het Europa van de Tien tot stand.

Europese Groeistuipen

Begrotingscompensatie aan het Verenigd Koninkrijk leidt tot herstel van meerderheidsbesluiten. Landbouwprijzen kunnen worden aangepast om de structurele overproductie tegen te gaan. Met het oog op budgettaire discipline wordt het EG uitgavenniveau vastgesteld op basis van beschikbare inkomsten. Structuurfondsen worden hechter gecoördineerd. Stijgende werkloosheid bevorderd de inzet van de struktuurfondsen, de verdieping en versterking van het Europees Monetair Stelsel en de voltooiing van de interne markt. De vrije Europese markt vormt de sleutel voor het herstel van de economische groei. Technologische samenwerking versterkt het concurrentievermogen van de Europese economie. In het Witboek interne markt komt de Commissie met voorstellen voor de opheffing van fysieke en technische belemmeringen voor het vrije verkeer van goederen, vrije financiële markt met liberalisering van het kapitaalverkeer, en vrijheid van vestiging.
De verklaring van Stuttgart onderstreept de rol van de Europese Raad voor het geven van een algemene impuls aan de Europese integratie, het vaststellen van beleidslijnen en algemene politieke richtsnoeren en het uitbreiden van de Europese samenwerking. Een intergouvernementele conferentie wordt belast om met voorstellen te komen voor een verdragswijziging gericht op versterking van parlementaire bevoegdheden bij recht van investituur en medewetgeving, en op het vergroten van het politieke draagvlak van de Gemeenschap door de toekenning van rechten aan Europese burgers. Vanaf 1986 is de EG uitgebreid met Spanje en Portugal tot een Gemeenschap van de Twaalf.
Op het politieke vlak wordt de traditionele Franse rol hersteld als stuwende kracht voor politieke eenheid. Het beleid kenmerkt zich door voorafgaand politiek overleg; gemeenschappelijke politieke acties, standpunten, beginselen en doelstellingen; identificeren van gemeenschappelijke Europese belangen; coördinatie van veiligheidsstandpunten; versterkte contacten met derde landen; en nauwere samenwerking tussen de Europese lidstaten in derde landen. De Europese aandacht richt zich op mensenrechtenproblematiek, herstel van de politieke dialoog met Polen na de opheffing van de staat van beleg, een exportverbod van chemicaliën naar Irak, de levering van graan in een gezamenlijke internationale actie tegen hongersnood in Afrika. De Gemeenschap verwerpt de onafhankelijkheidsverklaring van Noordelijk Cyprus; en veroordeelt de Russische inval in Afghanistan, het Vietnamese offensief in Cambodja en de militaire infiltraties van Zuid-Afrika in zijn buurlanden.

Europese Akte

De Europese Akte bevat 279 maatregelen om te komen tot één Europese markt. Zij focust zich op verdieping van de samenwerking, aanvaarding van het subsidiariteitsbeginsel, en op de formele uitbreiding van het communautaire beleid met economische en sociale samenhang, milieu, onderzoek en technologische ontwikkeling, samenwerking op het gebied van de volksgezondheid en verwezenlijking van een gemeenschappelijk visserijbeleid. De justitiële samenwerking concentreert zich op de strijd tegen verdovende middelen, Europese asielverlening, en het veroordelen van elke vorm van racisme en xenofobie. Institutionele wijzigingen bestaan uit de uitbreiding van het controlerecht en inspraakrecht bij benoemingen van het Europees Parlement, amendementrecht in tweede lezing aan het Parlement bij raadpleegrecht over wetgeving, vetorecht van het Parlement bij overeenkomsten met vreemde mogendheden, samenwerkingsprocedure in de Europese besluitvorming, versterking van de uitvoeringsbevoegdheden van de Europese Commissie, instelling van een Hof in eerste aanleg, nieuwe werkmethode en formalisering van de Europese Raad. De economische ontwikkelingen draaien om de vorming van een grote economische ruimte, wisselkoersaanpassingen in het EMS, Europese groeistrategie, en het stimuleren van het ondernemerschap.
Gemeenschappelijk Europees buitenlands beleid wordt vormgegeven door samenwerking op het gebied van Europese veiligheid, gemeenschappelijke standpunten in internationale instellingen en bij internationale conferenties. Met een restrictief beleid gericht op de totale ontmanteling van het apartheidsregime in Zuid-Afrika, bestrijding van terrorisme, ondersteuning van vredesinitiatieven in Midden-Amerika, en de eerbiediging van mensenrechten als Europese voorwaarde voor het aangaan van betrekkingen of het verstrekken van hulp.

Plan Delors

Het plan omvat een werkprogramma voor de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid, versterking van de regionale en economische samenhang, en financiering van de Gemeenschap. Een institutioneel akkoord wordt bereikt over Europese financiering gekenmerkt door begrotingsdiscipline voor betalings- en vastleggingskredieten, instelling van budgetplafonds, het aan banden leggen van de Europese landbouwuitgaven, wijziging van de eigen middelen van de EG met een op het BNP van de lidstaten gebaseerde vierde middelenbron, en een actieplan tegen fraudebestrijding. Voor het economisch beleid wordt een Intergouvernemenele Conferentie gestart voor de uitwerking van de Economische en Monetaire Unie, een Europees Stelsel van Centrale Banken opgericht, en voorbereidingen getroffen voor de introductie van een gezamenlijke munt.
Op het politieke vlak zorgt een Frans-Duits voorstel voor een tweede Intergouvernementele Conferentie gericht op totstandbrenging van een gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. Het gevoerde Europese beleid richt zich op de vreedzame oplossing van regionale conflicten, eerbiediging van de fundamentele mensenrechten, vrije verkeer van mensen en ideeën, in stand houden van vrede en internationale stabiliteit, opwaardering van internationale Europese vertegenwoordiging, onderstrepen rol IAE bij het waarborgen van het nucleaire non-proliferatie verdrag, en steun voor de Chileense volksraadpleging voor het herstel van de democratie. Als reactie op de veranderingen in Oost- en Midden-Europa toont de EG zich bereid om de betrekkingen met deze landen aan te halen en een einde te maken aan de deling van Europa. Zij steunt de Duitse hereniging en de integratie van Oost-Duitsland in de Europese Gemeenschap. Zij ondersteunt het herstel van de onafhankelijkheid van de Baltische Staten, de Russische terugtrekking uit Afghanistan, het herstel van een soeverein, onafhankelijk en neutraal Cambodja, en het herstel van de soevereiniteit en territoriale eenheid op Cyprus. Het neerslaan van de demonstratie voor meer democratie in China leidt tot instelling van een wapenembargo, opschorten van contacten en programma's. De Iraakse inval in Koeweit leidt tot een handelsembargo en de bereidheid van een militaire interventie op basis van een besluit van de VN-Veiligheidsraad. De totstandbrenging van een niet-raciaal, vrij, democratisch en verenigd Zuid-Afrika wordt ondersteund, door het opheffen van de sancties, en door Europese bijdragen aan de stabiliteit. In het Midden-Oosten werkt de EG samen met de Golf Staten en zet zij een Euro-Arabische dialoog op.
Op het institutionele vlak vindt uiteenzetting van de hoofdlijnen van EG-beleid plaats door de ministerraad, wordt de rol van de Raad van Algemene Zaken en van de Rekenkamer versterkt. De vormgeving en uitwerking van het Europees beleid wordt overgelaten aan de Europese Commissie. De EG evolueert zich in de richting van een Europese Unie. De meerderheidsbesluitvorming wordt in de EU verder uitgebreid. Deze economische ontwikkeling vraagt om een gelijkwaardige versterking van de sociale dimensie in de EG. De overdracht van taken vraagt om het versterken van de democratische legitimiteit in de Europese Unie door een grotere politieke, wetgevende en controlerende rol van het Europees Parlement op de tenuitvoerlegging van het communautaire beleid. Aan het Europees burgerschap dient inhoud te worden gegeven. Er moet rekening worden gehouden met de belangen van de Europese regio's. Bij de justitiële samenwerking streeft de Gemeenschap naar Europese harmonisatie van het asielrecht, bescherming van de burgers tegen gebruik van bestanden met persoonsgegevens, oprichting van een Europees drugswaarnemingscentrum, uitbreiding van een Europees drugsnetwerk van verbindingsambtenaren in productie- en in doorvoerlanden, en verbetering van Europese controles aan de buitengrenzen.


Klik hier
Opb3(42K) Opb5(33K) Opb6(15K) Opb8(20K) Opb10(15K) Opb13(21K) Opb17(10K) Opb19(25K) Opb29(21K) Opb21(34K) Opb36(5K) Opb35(41K) Opb23(31K) Opb25(26K) Opb26(27K) Opb28(35K) Opb30(33K) Opb33(73K) Opb34(29K) Opb37(23K) Opb38(7K) Opb39(5K) Opb41(23K) Opb42(16K) Opb43(39K) Opb46(47K) Opb49(29K) Opb51(29K) Opb54(33K) Opb53(32K) Opb56(24K) Opb52(42K) Opb57(40K) Opb58(33K) Opb44(8K) Kop6.gif (16K)