Kop1(40K) Inst2 (13K) Inst1 (17K)

Producten

Formulieren

Contact

Bestellen

Home


Fundament Europese Unie

De institutionele opbouw van de EU voltrekt zich via de kolen- en staalsector in het EGKS-verdrag over de gehele economie in het EEG-verdrag. Europese samenwerking op het vlak van de kernenergie wordt in het Verdrag van Rome vastgelegd in het Euratom-verdrag. In het Fusieverdrag, het Verdrag van Luxemburg, volgt de financiering van de communautaire uitgaven met eigen middelen, en de vastlegging van de Europese Raad als voornaamste orgaan in de besluitvorming. De Europese Akte verhoogt het beschermingsniveau en breidt de Europese taken verder uit. Het Unieverdrag, het Verdrag van Maastricht, voorziet in de totstandbrenging van aparte pijlers voor een Europese Monetaire Unie en een Europese Politieke Unie voor buitenlands- en veiligheidsbeleid. Het verdrag kent een opting-out regeling en verbreedt de Europese bevoegdheden. Verdere stappen worden gezet met het Verdrag van Amsterdam, het geconsolideerd Verdrag tot oprichting van de EG, en het Verdrag van Nice. Het integratieproces resulteert in 2004 in het Handvest van de Europese Grondrechten en in het opstellen van een Europese Grondwet, die in de ratificatieprocedure door enkele oprichters van de Europese Gemeenschap wordt afgewezen en aangepast in een Europees Hervormingsverdrag, het Verdrag van Lissabon.
De EU legt het algemeen beleid, het taalgebruik en de contractuele aansprakelijkheid van de Unie vast. Er geldt een Europese geheimhoudingsplicht. Er bestaan regels voor de indiening van een toetredingsverzoek, de ratificatie en herziening van Europese verdragen door middel van een Intergouvernementele Conferentie. De verdragen voorzien in het recht op het nemen van strengere beschermingsmaatregelen, het aangaan van nauwere samenwerking tussen lidstaten, en voor de schorsing van rechten bij schendingen van Europese beginselen. De afzonderlijke verdragen bieden de ruimte voor de uitbreiding van de Europese werkterreinen, verdieping en verbreding van de Europese integratie. In het Europese Unieverdrag wordt het Schengen-acquis geïntegreerd in het Europese kader. Zij legt de fundamentele waarden van de Europese Gemeenschap vast in het Europees buitenland- en veiligheidsbeleid, voor modernisering door het vaststellen van Europese governance. Zij zorgt voor een heroriëntatie in het EU-beleid en voor de vaststelling van de Europese lange termijn doelstellingen. Het integratieproces is gebaseerd op meerdere rechtsbronnen van Gemeenschapsrecht, toegepast op basis van het subsidiariteitsbeginsel en het evenredigheidsbeginsel. Een voortdurend punt van zorg in de navolgende verdragswijzigingen is de aanpak van het democratisch tekort.

Europese Instellingen

De belangrijkste Europese instellingen zijn de Europese Raad, de Europese Commissie, het Europees Parlement, het Hof van Justitie, de Europese Rekenkamer en de Europese Centrale Bank. De kernactiviteiten van de Europese organen zijn gebaseerd op de toepassing van de EU-wetgeving. Voor de Europese Raad van regeringsleiders en staatshoofden worden in de Europese verdragen werkmethoden en samenstelling vastgelegd. Ondersteuning vindt plaats door het Secretariaat-generaal onder leiding van een Secretaris-generaal en door permanente vertegenwoordiging van de lidstaten in het Coreper. De wetgevende Europese Raad van ministers hanteert halfjaarlijkse roulering van het voorzitterschap. De Europese Commissie legt als uitvoerend orgaan haar diensten, taken en werkmethoden vast. In de voorbereiding van haar wetgeving en beleid stelt zij Groen- en Witboeken op. De Rekenkamer zorgt voor financieel management, controle en audit van de Europese uitgaven. Zij beschermt de financiële belangen van de Unie met behulp van een Europees Bureau voor fraudeonderzoek (OLAF). Het Europees Parlement, als medewetgevende en controlerende instelling, bestaat uit Europese Afgevaardigden, en kent regels omtrent zetelverdeling, een Statuut voor Europese politieke partijen, financiering van politieke partijen, verkiezing van de parlementsvoorzitter, openbare zittingen, besluitvorming, reglement van orde, instelling van permanente parlementaire commissies, de rol van nationale parlementen en het gebruik van Europarl TV. Voor het Europese Hof van Justitie gelden wettelijke regelingen voor de samenstelling en benoeming van Europese rechters en advocaten-generaal, het afleggen van de beroepseed, de verkiezing van de President van het Hof, het Statuut van het Europees Hof, de procesvoering, het houden van bijeenkomsten in voltallige zitting of in kleine of grote kamer en het doen van prejudiciële uitspraken. Ter vermindering van de werklast zijn in de EU een Hof van eerste aanleg, een Algemeen Hof van de EU, en gespecialiseerde rechtbanken ingesteld. De Europese Centrale Bank bestaat uit een Stelsel van Centrale Banken. Zij kent een Europees Fonds voor Monetaire Samenwerking en Europees Monetair Instituut, een benoemingsprocedure voor haar leden, en specifieke taken.
De Europese Investeringsbank geeft leningen en garanties af voor financiering van projecten. Het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's zijn de adviesorganen van de EU en kennen een eigen samenstelling, benoeming van leden, commissies en netwerken.

Bevoegdheden

Het Europese integratieproces wordt gekenmerkt door het overdragen van nationale bevoegdheden aan de Europese Unie, doordat sommige problemen slechts op Europese schaal kunnen worden opgelost. Tegelijkertijd bestaat er bij institutionele wijzigingen een tendens naar afbakening van de Europese bevoegdheden en versterking van de rol van de nationale parlementen en van lidstaten. Dit institutioneel dualisme wordt gereflecteerd in het supranationale en intergouvernementele karakter van de Europese Unie. Dit maakt haar volstrekt uniek. De bevoegdheden van de Unie zijn afhankelijk van het onderwerp, exclusief, of slechts gedeeld samen met de lidstaten, ondersteunend, coördinerend en aanvullend. Door het Europees recht en de rechtstreekse toepassing van gemeenschapsrecht bezit de Unie rechtspersoonlijkheid.
De wetgevende Europese Raad bepaalt de zetel van de Europese instellingen, geeft richting aan de ontwikkelingen in de Europese Unie en aan het beleid, benoemt de Europese Commissievoorzitter en de Hoge Vertegenwoordiger en de overige Commissieleden en spreekt zich uit over collectief ontslag van de Europese Commissie. De Raad coördineert het algemeen economisch beleid van de lidstaten, is bevoegd in begrotingsaangelegenheden, spreekt zich uit over toetredingsverzoeken, stelt internationale akkoorden en overeenkomsten vast en legt de rechtsgrondslag vast van het Schengen-acquis. De Europese Commissie bezit het initiatiefrecht voor nieuwe wetgeving. Zij vormt de externe vertegenwoordiging van de Unie. Het Europees Parlement heeft medewetgevende bevoegdheid. Het parlement verleent kwijting aan de Commissie voor de uitvoering van de begroting; voert de democratische controle uit door het stellen van vragen en het indienen van resoluties; bezit adviesrecht, informatierecht, budgetrecht, recht van amendement, recht van investituur van individuele Commissieleden, instemmingsrecht, enquêterecht en vetorecht; kan parlementaire commissies instellen; Intergouvernementele Conferenties bijeenroepen; krijgt bijstand van de Rekenkamer; neemt verzoekschriften in ontvangst en stelt de ombudsman aan. Het Europees Hof toetst de wettigheid en nalatigheid van besluiten. Zij stelt uitspraken op bij geschillen, een arbitragegeding, beroepen tegen rechterlijke beslissingen, prejudiciële vragen; legt sancties, geldboeten en dwangsommen op; doet uitspraak over de uitlegging van het EU-verdrag en neemt beslissingen om iemand uit zijn ambt te ontheffen. De Rekenkamer voert rechtmatigheids- en doelmatigheidscontroles uit over de uitgaven in de EU. De Europese Centrale Bank opereert volstrekt onafhankelijk voor de uitvoering van haar mandaat. Voor het adviesorgaan Economisch en Sociaal Comité gelden beleidsvelden van verplichte raadgeving.

Europese Agentschappen

In de EU bestaan een Europese Stichting, Europese Archieven, een Europese Bestuursschool, Europese Ombudsman, Vertaalbureau EU, Europees Milieuagentschap, Bureau Harmonisatie Interne Markt, Europees Bureau voor geneesmiddelenbeoordeling, Europese Autoriteit voor de voedselveiligheid, Bureau veterinaire en fytosanitaire inspecties, een gemeenschappelijk plantenvariëteiten Bureau, een communautaire Bureau voor visserijcontrole, een Europees Chemicaliën Agentschap, een Europees Agentschap voor netwerk en informatiebeveiliging, Europese regelgevende instanties elektronische communicatie, een Europees Agentschap voor gezondheid en consumenten, een Europees Centrum voor ziektebestrijding en -preventie, een Europees Bureau voor gezondheid en veiligheid op het werk, een Europese stichting voor verbetering van leef- en werkomstandigheden, een Europees Agentschap voor maritieme veiligheid, een Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart, een Europees Spoorwegbureau, een Europees Agentschap trans-Europees vervoersnetwerk, een onderwijs en audiovisueel en cultureel uitvoerend Agentschap, Europese stichting voor de opleiding, een Europees centrum voor de ontwikkeling van de beroepsopleiding, een Europees Agentschap voor concurrentie en innovatie, een Europees instituut voor innovatie en technologie, Europees Agentschap voor onderzoek, een Europese onderzoeksraad, ontwikkeling van fusie-energie, Europese defensie Agentschap, Europees Agentschap voor wederopbouw, Europese toezichtautoriteit voor het GNSS, EU satelliet Centrum, Instituut voor veiligheidsstudies, Europol, Eurojust, Europese politieacademie, Europees waarnemingscentrum voor drugs en drugsverslaving, Agentschap voor beheer van buitengrenzen, Europees ondersteuningsbureau voor asielzaken, Agentschap voor confiscatie, Grondrechten Agentschap, Bureau voor personeelsselectie van de EG.

Besluitvorming

De belangrijkste besluitvormingsprocedures in de Unie bestaat uit de medebeslissingsprocedure tussen Raad en Parlement, die is omgezet in de gewone wetgevingsprocedure, en de samenwerkingsprocedure, die wordt omgezet in de bijzondere wetgevingsprocedure. In de Unie is, door de Franse lege-stoel-politiek in de jaren 60 door de Franse president De Gaulle als protest tegen meerderheidsbeslissingen, de Europese besluitvorming gestagneerd. Door unanimiteit toe te staan voor vitale nationale belangen wisten de Europese leiders het Europese besluitvormingsproces weer aan de praat te krijgen. Een Europa à la carte wilde men vermijden. De tendens ging steeds meer in de richting van gekwalificeerde meerderheidsbesluiten en in het beperken van Europese unanimiteit. Van het raadplegen en het inwinnen van advies heeft zich een trend ontwikkeld naar het medebeslissen door het Europees Parlement. Europese wetgeving bestaat naast richtlijnen, uit verordeningen, besluiten, aanbevelingen en adviezen.

Europa van de Burger

Om de bevolking meer bij de EU te betrekken is het Europa van de burger ingesteld. In de Europese verdragen zijn de sociaaleconomische rechten en burgerrechten van de EU-bevolking vastgelegd. Zo heeft iedere Europese burger het recht om zich vrij te verplaatsen, het recht om te werken, het recht om te verblijven, het recht op het richten van een verzoekschrift, actief en passief kiesrecht, en diplomatieke en consulaire EU-bescherming in derde landen. Er is een burgerinitiatief ingesteld. En het jaar 2013 is uitgeroepen tot het Europees Jaar van de burger.

Transparantie en Subsidiariteit

De Europese maatregelen bestaan uit het instellen van openbare Raadsdebatten, bekendmaking van stemverklaringen van de Raad, het vergroten van de toegankelijkheid van de communautaire wetgeving, het houden van een debat over het werkprogramma van de Raad Algemene Zaken en van Ecofin, het oprichten van een website Europa, het vastleggen van het recht op toegang tot documenten, en het formuleren van een algemeen transparantiebeleid in de EU. Ter versterking van de subsidiariteit, het nemen van beslissingen op de meest effectieve bestuurslaag, besluit de EU tot een versterkt gebruik van kaderrichtlijnen en tot beoordeling van ingediende wetsvoorstellen op basis van het subsidiariteitsbeginsel.


Klik hier
 Inst5 (9K)  Inst6 (27K)  Inst7 (29K)  Inst9 (28K)  Inst10 (9K)  Inst12 (22K)  Inst13 (28K)  Inst16 (15K)  Inst17 (73K)  Inst18 (33K)  Inst19 (105K)  Inst22 (29K)  Inst23 (37K)  Inst24 (53K)  Inst25 (7K)  Inst27 (36K)  Inst30 (5K)  Inst28 (8K)  Inst31 (4K)  Inst33 (6K)  Inst36 (16K)  Inst37 (7K)  Inst38 (28K)  Inst39 (23K)  Inst40 (10K)  Inst41 (10K)  Inst42 (18K)  Inst43 (13K) Kop6.gif (16K)